Close

Novus 4. Bölüm – 7 Ocak 2018 – Sergey Prokofyev

Prokofyev, lirik ve dramatik üslubu ile 20. yüzyılın ilk yarısı ikinci yarısına bağlayan bestecilerdendir.

Erken dönem eserleri, Rusya'nın toplumsal koşulları ve Ekim Devrimi etkisinde yazılmış, kişisellikten uzak ve yalın eserlerdir. 1. piyano konçertosunda bu üslubu kırmaya başlamış, devrimin öncesinde bu eser sert tepkiler almıştır.

1914 yılında St. Petersburg Konservatuvarı'ndan Rubinstein Ödülü'nü kazanarak mezun olur. Daha sonrasında da besteci-piyanist-şef olarak kariyerine devam ederek muhteşem piyano konçertolarını hem yönetip hem çaldığı turnelere çıkar.

1918'de ülkesini terk eder. En başarılı yapıtlarından biri sayılan 3. Piyano Konçertosu'nun ilk seslendirilişi 1921'de Chicago'da yapılır. En verimli dönemi 1923'te Paris'e yerleştikten sonraki zamanlardır. Önemli operalarını bu dönemde yazar.

Prokofyev, Stravinski gibi ülkesi Sovyetler ile ciddi siyasi bir kopuş yaşamadığından 1936 yılında ülkesine geri dönebilmiştir. Bu dönemden sonra müzik dili olgunlaşmış ve Sovyetler'in desteğiyle eserleri geniş halk kitlelerine ulaşmaya başlayan bir besteci görürüz. Ülkesine döndükten sonra Ekim Devrimi'nin 20. yıl dönümü ve Stalin'e kaside gibi toplumsal besteler yapar. Ancak buna rağmen "Romeo ve Juliet" balesi Şostakoviç'in Lady Macbeth'i gibi tepki çekmiş ve reddedilmiştir. Bu durum Prokofyev'i küstürmemiş aksine üretimini ülkesinin toplumsallığına uygun şekliyle sürdürmeye devam etmiş; Peter ve Kurt gibi ögretici besteler, tiyatro müzikleri, Eisenstein'ın filmlerine müzik yazar; (ilgilisine: Aleksandr Nevski ve Korkunç İvan.)

Prokofyev'in kara mizahı Stravinski ile çok benzer. Ayrıldıkları nokta ise, Prokofyev; alaydan, derin lirik romantizme dek çeşitli konularda eserler bestelemiş, toplumsallığı ve halkına ulaşmayı her zaman önemsemiş ve tiyatro-sinemaya yaptığı eserlerle işlevselliği ve disiplinlerarasılığı gözetmiş olmasıdır.
Klasik Senfoni'si Yeni Klasikçiliği başlatan ilk eser olarak değerlendirilir. Eisenstein filmleri için; " Prokofyev'in müziği olmaksızın düşünülemez" demiştir. Piyano konçertoları, piyano edebiyatında 20. yy için çok önemlidir. Bunlar piyanoda kendi ustalığını yansıtacak denli zor yazılmışlardır.

Prokofyev her ne kadar ülkesi içinde var olmaya çabalayan ilerici ve özgün bir besteci olmasına ve üretimlerini toplumsallığı düşünerek yapmasına rağmen, 1948'de Sovyetler Prokofyev'in müziğini utanç verici ve ideolojik olarak devrimin değerleriyle örtüşmez diye ithaf ederek yasaklar. Devlet, Prokofyev'in müziğinin çalınmasına 1959'e dek izin vermez. Yani Prokofyev, eserlerinin ülkesinde çalınması hala yasakken hayatını kaybetmiştir. Tesadüfi bir şekilde Stalin ile aynı gün...

İdil

Programın tüm bölümleri için: Novus

 

Liste

radyodinlemekicinbir.site gönüllü çalışma ve dinleyici destekleri ile hayat buluyor. Kısa bir süre önce kapanmanın ucundan döndük. Destek olmak için buraya tıklayabilirsiniz.

Benzer İçerikler