Close

Novus 15. Bölüm – 15 Nisan 2018 – Elliott Carter

Elliott Carter; Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi üyesi, New York Üniversitesi, Queens Koleji, Yale Üniversitesi’nde çalışmış ve 1972’den sonra Juilliard Müzik Okulu’nda profesörlük yapmış, iki kez Pulitzer Ödülü ve Grammy Yaşam Boyu Onur Ödülü’nü almış, 103 yaşında ölümüne dek üretmeyi sürdürmüş ve 20. yüzyıl müziğine en özgün katkılarda bulunan Amerikalı nev-i sahsına münhasır besteci.

Carter, 1926-1932 yılları arasında Harvard’da eğitim gördükten sonra, École Normale de Musique de Paris’te 1932–1935 yılları arasında çağın idol öğretmeni Nadia Boulanger ile doktorasını tamamlamıştır. Bu dönemden sonra ülkesi ABD’ye, yaşamının sonuna kadar sürdüreceği, bestecilik ve öğretmenlik hayatına dönmüştür. 1935–1940 yılları arasında Musical Caravan dans topluluğunun müzik direktörlüğünü yapmış ve 1950 sonrasında Arizona’ya yerleşerek herkesten uzakta bir hayata çekilip kendi dünyasında kimsenin beğenisini ve pazarı düşünmeden müzik yazmayı sürdürmüştür. Fakat Carter ne kadar uzaklaşsa da -20. yüzyılın diğer “aykırı” bestecilerine oranla - eserleri daha çok değer ve ilgi görmüş, anlaşılmış ve icra edilmiştir.

Carter’ın ilk dönem eserleri; Igor Stravinsky, Paul Hindemith, Roy Harris ve Aaron Copland tarzında Yeni Klasik biçimdedir. İlerleyen dönemlerde Copland’ın Amerikan karakterinde ulusal müzik anlayışına yakın bir tavrı da benimser, caz müziği etkilerini eserlerine yansıtır. 1950 sonrası – dış dünyaya kapalı bir hayat evresine geçtiği dönemden sonra – kendine özgü müzikal dili yaratmaya başlamış, armonik ve ritmik açıdan yeni bir üslup geliştirdiği döneme girmiştir. Kendine has metrik modülasyon ve çapraz ritmik bir yapı (dinleyicinin aynı anda yürüyen iki farklı baskın ritmi de takıp edebildiği) geliştirmiştir. Ayrıca olgun dönemlerinde Schönberg’in 12 ton sistemini tam olarak uygulamasa da kendine has bir serializm ile atonal müziğe yönelmiş, ayrıca ritmik yaklaşım anlamında oda müziği alanındaki yaylı çalgılar kuvartetleri Bartok ve Stravinsky’den sonra yazılmış en önemli yapıtlar olarak literatüre geçmiştir.

Carter’ın 100 yaşında yazdığı, 100. yaş kutlamasında Boston Senfoni Orkestrası ve piyanist Daniel Barenboim tarafından seslendirilen “Interventions for Piano and Orchestra” en önemli eserlerindendir. Carter 100 yaşından sonra ölümüne dek yazmayı sürdürmüş ve yirmiye yakın yenilikçi eseri hanesine eklemiştir.

Carter’ın oda müziği, ses, solo çalgılar ve piyano için yazdığı eserler 20. yüzyıl müziği ve hatta 21. yüzyıl üslubunda çok daha ayrı bir öneme sahip olsa da neredeyse her alanda özgün yapıt üretmiştir; konçerto, bale, orkestra, koral, opera…

20. yüzyıl müziğinde en özgün mihenk taşlarından olmuş Carter, günümüz çağdaş bestecilerine ilham kaynağı olmaya devam ediyor...

Başak İdil Özen

Programın tüm bölümleri için: Novus

*Novus'un geçmiş bölümlerinde işlenmiş besteciler kalın yazı tipi ile belirtilmiştir. İsimler üzerine tıklayarak ilgili bestecinin yer aldığı bölüme erişebilirsiniz.

Liste

radyodinlemekicinbir.site gönüllü çalışma ve dinleyici destekleri ile hayat buluyor. Kısa bir süre önce kapanmanın ucundan döndük. Destek olmak için buraya tıklayabilirsiniz.

Benzer İçerikler

Takip etsen çok güzel olmaz mı?